Từ lịch sử đến tương lai nguồn sáng

64

Là công ty đi đầu trong sản xuất bóng đèn điện 100 năm trước, GE giờ tiếp tục là người tiên phong trong sản xuất những hệ thống chiếu sáng ngày càng hiệu quả hơn, thông minh hơn.

 

Current đang lắp đặt cảm biến ở 3.200 trong số 14.000 hệ thống đèn LED mới ở San Diego. Nguồn ảnh: Current do GE đầu tư.

Năm 1912, tại East Cleveland, Ohio, các kỹ sư ở khu Hiệp Hội Đèn điện Quốc gia (NELA) của GE đã chôn một chiếc hộp thời gian bên trong một viên đá lát rỗng của tòa nhà. Trong chiếc hộp chì có một cuốn sách nhỏ về “tinh thần hợp tác” ở NELA, một cuốn sách ghi những ca khúc được viết cho người thợ đèn và năm cái bóng đèn.

Để kỷ niệm 100 năm tuổi của khu NELA, nhân viên của GE Lighting đã đào chiếc hộp lên sáu năm trước và lắp một trong năm bóng đèn đó vào ổ cắm. Khi họ bật công tắc, sợi dây vonfram trong bóng đèn đã phát ra ánh sáng vàng dịu. “Đây là một minh chứng tiêu biểu cho sự khéo léo và chất lượng của sản phẩm GE: dây tóc vonfram chôn trong 100 năm vẫn hoạt động tốt,” Maryrose Sylvester, chủ tịch và giám đốc điều hành của Current, nói. Curent là một đơn vị thuộc GE và do GE đầu tư.

GE là công ty đầu tiên được cấp bằng sáng chế sợi dây vonfram cho bóng đèn vào năm 1906, sau khi Thomas Edison và Elihu Thomson thành lập công ty được 14 năm. Bóng đèn đã thay đổi thế giới, chiếu sáng bóng tối và biến mọi thứ từ hình ảnh chuyển động, các trận đấu bóng chày buổi tối tới chụp X-quang thành khả thi. Từ đó tới nay, GE vẫn luôn đi đầu trong đổi mới, thắp sáng con đường tới tương lai nơi đèn thông minh được trang bị cảm biến, phần mềm và phân tích dữ liệu.

 

Edison nộp bằng sáng chế bóng đèn điện năm 1879. Bằng sáng chế được cấp tháng 1/1880. Nguồn ảnh: GE Lighting.

GE chính thức ra mắt công ty chiếu sáng năm 1911 và trong 50 năm đầu tiên, công ty tập trung phần lớn vào việc thắp sáng các ngành công nghiệp mới và giúp đèn điện chiếu sáng hơn và mạnh hơn.

Ngành công nghiệp chiếu sáng đã có bước nhảy vọt năm 1962, khi kỹ sư Robert Hall của GE sáng chế ra laser đi-ốt bán dẫn, tiền thân của đi-ốt phát sáng hiện đại, được biết đến dưới tên LED. Đồng nghiệp của anh là Nick Holonyak đã chế tạo đèn LED đầu tiên phát ra ánh sáng màu đỏ.

Phát minh đó đã mở đường cho bóng đèn LED, tạo ra bước ngoặt trong ngành công nghiệp chiếu sáng với loại bóng đèn sáng hơn, bền hơn mà tiêu hao ít điện năng hơn. Bước đột phá này cũng giúp đèn điện thông minh hơn.

Trong khi GE Lighting tiếp tục tập trung vào việc đưa đèn LEDs tới các hộ dân, Current – một startup của GE – lại tập trung vào việc xây dựng các thiết bị chiếu sáng kỹ thuật số cảm biến cho các tòa nhà thương mại và công nghiệp, và lan tỏa niềm tin về đèn LED chiếu sáng “thông minh” ở Mỹ và trên toàn thế giới.

Nick Holonyak đã chế tạo đèn LED đầu tiên phát ra ánh sáng màu đỏ. Nguồn ảnh: GE Reports.

Current hợp tác với Walmart và giúp nhà bán lẻ lớn nhất thế giới tiết kiệm hơn US$100 triệu tiền điện nhờ lắp đặt 1,5 triệu bóng đèn LED của GE trong 6.000 cửa hàng, bãi đỗ xe, trung tâm phân phối và văn phòng điều hành ở 10 nước. Current cũng giúp JPMorgan Chase & Co tiết kiệm 50% năng lượng tiêu thụ khi trang bị đèn LED ở 5.000 chi nhánh của Chase Bank. “Khách hàng sử dụng đèn LED đầu tư vào công nghệ này để tiết kiệm chi phí và họ thường cắt giảm được 50% – 80% chi phí. Người ta đã đợi nhiều năm để đèn LED được cải tiến và giờ điều đó đã thành hiện thực,” Melissa Wesorick, người phụ trách nền tảng LED tại Current, cho biết.

Giai đoạn tiếp theo của GE Lighting và Current là đèn LEDs thông minh sẽ tiến xa hơn, vượt qua giới hạn của “vật chiếu sáng”. Những bóng đèn mới nhất sẽ được trang bị cảm biến kết nối internet, giúp theo dõi mọi yếu tố trong phòng như nhiệt độ, bước di chuyển, âm thanh hay chất lượng không khí. Ở San Diego, Currents đang lắp đặt cảm biến ở 3.200 trong số 14.000 đèn LED trong toàn thành phố. Những cảm biến này được kết nối với nền tảng Internet Công nghiệp Predix của GE để thu thập thông tin, phát triển các giải pháp cải thiện việc đỗ xe, kiểm soát giao thông hay thậm chí báo động khi có âm thanh của tội ác.

Wesorick cho biết Current sẽ tiếp tục nghiên cứu những cách sử dụng đèn LED mới. “LED rất hữu ích trong việc kiểm soát. Bạn có thể kiểm soát độ sáng, nhiệt độ và màu sắc rất nhanh.” Đèn LEDs thông minh đang được sử dụng để phát triển sản xuất trong những nông trại trong nhà, bắt chước bình minh và hoàng hôn để hỗ trợ việc làm vườn. Chúng thậm chí còn có thể được sử dụng như những chất khử trùng bằng cách chiếu ra ánh sáng cực tím ở các bệnh viện.

Current đã giúp Walmart tiết kiệm hơn US$100 triệu đô chi phí năng lượng. Nguồn ảnh: Current đầu tư bởi GE.

Đèn thông minh còn có ích ở nhà và văn phòng. Nó có thể cải thiện giấc ngủ, giám sát các yếu tố như công suất của các thiết bị, độ ẩm và nhiệt độ dể tạo ra môi trường tối ưu. Mùa thu năm ngoái, GE bắt đầu bán Sol, loại đèn đầu tiên trên thế giới có nhúng phần mềm trợ lý ảo Alexa của Amazon. Nó giúp người dùng tạo ra danh mục mua sắm, chơi nhạc, đổi bộ điều khiển nhiệt và thậm chí cả thắp sáng đèn ở các phòng khác chỉ bằng cách sử dụng đèn và giọng nói của họ. Tom Stimac, giám đốc phụ trách đổi mới ở GE Lighting, nói: “Đây là bước nhảy vọt tột bậc trong cấu hình nhà thông minh, nơi một thứ đơn giản như chiếu sáng đã được định vị lại để mang tới những giá trị lớn lao hơn”.

Stimac cho biết, sau đây nhóm của anh sẽ tập trung nâng cao trải nghiệm của người dùng và công nghệ giọng nói ở các sản phẩm khác. Anh tin rằng căn nhà sẽ được trang bị hệ thống đèn thông minh khắp nơi để tạo ra một mạng lưới thông tin liền mạch.

Có thể Thomas Edison chưa tưởng tượng ra ngôi nhà của tương lai, hay thậm chí là hình dạng của bóng đèn ngày nay, nhưng ông chắc hẳn rất tự hào với những hậu nhân GE của mình.

Sol là loại đèn đầu tiên trên thế giới được nhúng phần mềm trợ lý ảo Alexa của Amazon. Nguồn ảnh: GE Lighting.

 

Theo Kristin Kloberdanz

BÌNH LUẬN CỦA BẠN