Sẽ sớm bay chỉ bằng ý nghĩ?

528

Tới năm 2030, ngôn ngữ sẽ không còn như hiện nay. Đó sẽ là ngôn ngữ của trí óc. Chúng ta đang ở thềm cuộc cách mạng công nghệ trí tuệ, từ đường bộ tới hàng không, theo một buổi phỏng vấn với Geoffrey Ling, Giáo sư Thần kinh học và Khoa học Thần kinh tại Johns Hopkins và Đại học Y khoa quân đội và là thành viên của Hội đồng Tương lai Toàn cầu về Công nghệ Thần kinh và Khoa học Não bộ.

Vị trí của Công nghệ thần kinh và Khoa học não bộ hiện nay ra sao?

Hãy tưởng tượng chúng ta đang ở thời kỳ đầu của điện thoại di động. Vào những năm 1980, điện thoại di động to như cục gạch và chỉ có thể dùng để gọi. Hiện trạng của khoa học não bộ hiện nay cũng tương tự như vậy. Chúng ta có thể đo lường các tín hiệu cụ thể, chính xác liên quan tới từng chức năng. Chúng ta có thể nhìn ra cách cử động cánh tay, hoặc điều gì xảy ra tại một trạng thái cảm xúc cụ thể. Chúng ta có thể đo lường khá tốt những trường hợp này.

Công nghệ trên vẫn còn cồng kềnh và đắt đỏ. Và nó vẫn chưa được cải thiện đủ để phù hợp trong việc sử dụng hàng ngày: một người thường làm nhiều việc một lúc.

Giống như trường hợp của điện thoại di động, quá trình phát triển sẽ từ từ: Chúng ta sẽ đo lường các tín hiệu tốt hơn và tìm ra thêm các chức năng liên quan tới các tín hiệu này. Rồi cuộc cách mạng cải cách nổ ra.

Hội đồng của ông đóng góp gì vào quá trình này?

Điều quan trọng nhất là tăng cường nhận thức toàn cầu. Điều này không phải là trách nhiệm của các quốc gia hay thậm chí là một số thành phần trong các quốc gia. Nhận thức cần phải mạnh mẽ hơn trên bình diện toàn xã hội. Nó sẽ là một hiện tượng toàn cầu. Điều chúng ta có thể làm là tạo ra nhận thức này và giải thích các cơ hội có thể được mang đến cho mọi người.

Hãy thử xem công nghệ não bộ có thể tác động như thế nào tới nền kinh tế toàn cầu. Viễn thông đang kết nối thế giới theo cách chúng ta chưa từng dự đoán trước được. Giờ hãy nghĩ xa hơn một chút, tưởng tượng một thế giới nơi chúng ta có thể kết nối với nhau bằng trí óc. Điều đó không hề phi thực tế chút nào.

Điều này sẽ nâng hiệu suất và sự hiểu biết lên một bậc hoàn toàn mới. Điều nhân loại có thể đạt được là phi thường. Nhưng để làm được điều đó, nó cần lan tỏa toàn cầu, và hội đồng này sẽ giúp thúc đẩy việc lan tỏa đó.

Ông nghĩ, chúng ta có thể làm những loại việc gì với trí óc của mình?

Hãy nhìn vấn đề theo cách này: Một trăm năm trước, cuộc phỏng vấn này có thể sẽ diễn ra với bút và giấy thông qua các chữ cái. Hãy nghĩ xem, có bao nhiêu chi tiết có thể bị mất vì cách thức giao tiếp này. Cuộc đối thoại của chúng ta vẫn sẽ rất ý nghĩa, nhưng phần lớn phần cảm xúc sẽ không được ghi nhận. Ngày nay, chúng ta trao đổi trên điện thoại, nên mức độ hiểu nhau sẽ được bổ sung thêm một tầng nữa nhờ việc bạn có thể nhận biết cảm xúc của tôi, nhiệt huyết của tôi qua giọng nói và cách tôi nói chuyện.

Nếu chúng ta nói chuyện trực tiếp, bạn có thể có thêm nhiều chi tiết hơn như vẻ mặt của tôi khi tôi nói, cách tôi cử động tay và những điều tương tự.

Giờ hãy tưởng tượng, nếu chúng ta nói chuyện não bộ với não bộ và bạn có thể thực sự cảm thấy tôi đang cảm thấy thế nào, hiểu chính xác điều tôi đang cố diễn đạt. Bạn sẽ biết chính xác điều tôi cố gắng truyền đạt tới bạn.

Công nghệ này có thể đưa các mối quan hệ của con người lên một tầm cao mới. Chúng ta sẽ vượt qua các rào cản về ngôn ngữ và cách hiểu. Hiểu nhầm sẽ chỉ còn là chuyện của quá khứ.

Chúng ta sẽ phá bỏ được rất nhiều rào cản đang hiện hữu. Chúng ta đang nghiên cứu kỳ tiến hóa tiếp theo.

Vậy có những xu hướng nào chúng ta phải biết?

Phát triển công nghệ là điều quan trọng nhất hiện nay. Đó là bước tạo đà. Hàng tỷ đô la đang được đầu tư vào công nghệ thần kinh, công cụ sẽ giúp chúng ta hiểu được những tín hiệu não bộ sử dụng.

Chúng tôi đã đạt được rất nhiều tiến bộ. Chúng tôi đã có thể đặt đầu dò vào não bộ con người để điều khiển cánh tay robot. Hiện chúng tôi đang phát triển điều đó để tạo ra xúc giác.

Chúng tôi cũng đang thực hiện nghiên cứu để xem liệu chúng ta có thể hiểu được ký ức không. Chúng ta có thể tạo ra các ứng dụng chống lại bệnh trầm cảm, tâm thần phân liệt. Để làm được việc đó, thu thập dữ liệu có vai trò vô cùng quan trọng nên chúng tôi nghiên cứu cách lưu trữ dữ liệu hiệu quả hơn.

Từ đó, chúng tôi cần tìm ra cách để thực hiện tất cả những điều này mà không cần cài thiết bị vào não bộ con người. Nó sẽ hoạt động khi chúng ta nói và đây sẽ là bước đột phá tiếp theo. Khi bạn không cần gắn vi mạch vào người, bạn có thể sử dụng công nghệ này cho tất cả mọi người chứ không chỉ áp dụng cho các bệnh nhân.

Để làm được điều đó, chúng tôi cần khoa học phần cứng phát triển. Chúng tôi cũng cần thêm kiến thức về các tín hiệu điện não: Tín hiệu nào làm gì, từ đâu tới, đi tới đâu và yếu tố nào giúp nó hoàn thành việc đó.

Từ đó trở đi cuộc sống sẽ không còn giới hạn.

Chuyện này có giống như trong phim Ma trận không? Một ngày nào đó, tôi sẽ có thể tải về một ngôn ngữ hoặc các kỹ năng võ thuật?

Điều đó đang diễn ra rồi!

Nhưng cũng phải thừa nhận là việc tải xuống một ngôn ngữ vẫn còn khá xa tầm với của chúng ta. Song, đã có những thí nghiệm trên động vật cho thấy điều đó là có thể. Trong một thí nghiệm, các nhà khoa học dạy các con vật làm một nhiệm vụ cụ thể và quan sát cách bộ não của chúng hoạt động. Sau đó họ lấy “đoạn mã” thần kinh này và cài vào một con vật khác chưa từng biết gì về nhiệm vụ đó, kết quả là con vật được cài mã cũng có thể thực hiện được nhiệm vụ đó.

Ở mức cao hơn là những thí nghiệm trên người do Michael Kahana thực hiên. Những thí nghiệm này cho thấy các mã thần kinh liên quan trực tiếp với phương hướng. Ông ấy có thể khuyến khích mọi người làm một việc gì đó bởi khi họ được tải những tín hiệu về phương hướng.

Đó vẫn chưa phải là tất cả. Với công nghệ thần kinh, chúng tôi giúp một phụ nữ bị liệt tứ chi điều khiển một chiếc máy bay chiến đấu F-35 chỉ bằng cách sử dụng trí óc của cô ấy.

Nếu đó là điều đang diễn ra, ông nghĩ chúng ta sẽ như thế nào vào năm 2030?

Ai có thể dự đoán được điều đó? Hãy nhìn các ứng dụng ngày nay. Mười năm trước chẳng ai nghĩ sẽ có Uber.

Tôi nghĩ chúng ta sẽ phát triển được một thiết bị cảm biến có thể sử dụng mà không cần cài vào trong cơ thể người. Bạn sẽ đội một chiếc mũ, ngồi lên ô tô, nghĩ tới việc lái xe và sau đó bạn sẽ di chuyển. Bạn sẽ không còn phải tương tác bằng chân và tay của mình. Hoặc, có thể các thiết bị sẽ tăng khả năng sử dụng tay và chân của bạn.

Chúng ta sẽ không cần nói chuyện bằng điện thoại nữa; chúng ta sẽ đeo một thiết bị và giao tiếp bằng trí óc của mình. Ngôn ngữ sẽ không còn giống như ngôn ngữ ngày nay; đó sẽ là ngôn ngữ của não bộ trên nền tảng này.

Ngay lúc này, trong căn phòng này, có rất nhiều thứ bạn không thể nhìn hoặc nghe thấy vì những giới hạn chức năng của cơ thể. Những vấn đề đó cũng có thể sẽ không còn nữa. Công nghệ thần kinh sẽ gia tăng khả năng cho chúng ta.

Thực sự, mọi thứ đều có thể.

* Tất cả quan điểm trong bài là của tác giả. Bài viết này được đăng lần đầu trên Agenda blog của Diễn đàn Kinh tế Thế giới.

Geoffrey Ling là giáo sư tại Đại học Johns Hopskins và Đại học Y khoa Quân đội. Ông từng là bác sĩ trong Quân đội Mỹ. Ông được coi là “chuyên gia về vấn đề hàng đầu của quân đội Mỹ về chấn thương sọ não”, và nhiều năm là chuyên gia chăm sóc thần kinh chuyên sâu duy nhất trong quân đội Mỹ.

BÌNH LUẬN CỦA BẠN