Cấp điện cho các khu vực có mật độ dân số cao và thiếu than cho các nhà máy nhiệt điện như Bắc Ấn là một bài toán khó cho Ấn độ nhưng quốc gia này đã tìm ra lời giải bằng hệ thống truyền tải điện một chiều siêu cao áp (HVDC).

Các bộ đổi nguồn AC/DC khổng lồ do GE sản xuất trong một trạm điều độ ở Ấn Độ. Ảnh: GE Power.

Ở nhiều làng xã vùng Bắc Ấn, đặt hàng qua mạng là thứ gì đó vô cùng lạ lùng. Các hộ gia đình thường chỉ mở cửa bán hàng vào ban ngày hoặc phải thắp đèn dầu nếu muốn buôn bán vào buổi tối. Họ không có điện lưới. Để sạc điện thoại di động họ cũng phải xếp hàng trước các tấm pin mặt trời hoặc máy phát điện chạy diesel.

Tin mừng là mọi thứ sẽ sớm thay đổi. Tháng 9 vừa qua, chính phủ Ấn Độ đã đóng điện và đưa vào vận hành đường dây truyền tải điện siêu cao áp dài 1.365 km, nối bang Chhattisgarh ở Đông Ấn với vùng Bắc Ấn. Đường dây này có công suất truyền tải 3.000 MW và dự kiến có thể cấp điện cho 46% dân số nước này.

Đường dây cao áp này là một phần trong cam kết cấp điện cho 240 triệu người chưa có điện của Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. Là nền kinh tế tăng trưởng nhanh thứ tư trên thế giới, mức tiêu thụ năng lượng của Ấn Độ được dự báo sẽ tăng gấp đôi vào năm 2040. Nhưng nếu không có nguồn cung điện ổn định, rất nhiều người Ấn độ sẽ “bị bỏ rơi” trong công cuộc phát triển này.

Ấn độ gặp nhiều thách thức trong nỗ lực thỏa mãn nhu cầu điện của người dân. Xây nhà máy điện ở đây tốn nhiều thời gian và tiền bạc. Tại Ấn Độ, xây một nhà máy điện mới có thể phải mất tới vài năm. Ngoài ra, vùng Trung Ấn có nguồn than đá dồi dào nhưng vùng Bắc Ấn, nơi có mật độ dân số cao và nhu cầu điện lớn, lại không có đủ loại khoáng sản này để cung cấp cho các nhà máy nhiệt điện.

Để giải quyết vấn đề này, chính phủ Ấn Độ đã quyết định xây dựng đường dây truyền tải điện một chiều cao áp (HVDC). Cơ chế hoạt động của hệ thống này như sau: các nhà máy điện tại Champa, Chhattisgarh sản xuất điện và truyền về các trạm biến áp do GE thiết kế, xây dựng. Tại đây, dòng điện xoay chiều được chuyển thành dòng điện một chiều và truyền với công suất lớn về trạm Kurukshetra. Tại trạm cuối này, dòng điện một chiều được đổi lại thành dòng xoay chiều để đáp ứng nhu cầu dùng điện của người dân.

Đường dây HVDC có lợi thế là chi phí thấp, thất thoát điện ít hơn khi vận chuyển trong quãng đường dài, do đó hiệu quả hơn so với đường dây truyền tải điện xoay chiều cao áp (HVAC). Hơn nữa, HVDC còn thân thiện với môi trường hơn và “có thể kiểm soát được”, cụ thể là có thể bảo vệ hệ thống điện xoay chiều kết nối với đường dây này.

“Truyền tải điện dưới dạng các electron dễ hơn nhiều so với việc chở than đá đến các nhà máy điện xây gần những trung tâm điều độ,” Rakesh Singh, Giám đốc dự án Đường dây Champa-Kurukshetra tại GE Power, nói.

Đường dây truyền tải HVDC. Ảnh: GE Power.

Giải pháp truyền tải điện này đang ngày càng phổ biến và hiện đang được ứng dụng tại Đức, Mỹ và nhiều quốc gia khác. Champa-Kurukshetra là một trong số ít đường dây HVDC 800 kV trên thế giới. Truyền tải ở cấp điện áp cao như vậy có hai lợi thế quan trọng: Điện áp cao hơn sẽ làm thất thoát điện ít hơn và ít dòng hơn nên đường dây truyền tải có thể mảnh hơn, tiết kiệm chi phí xây dựng đường dây.

“Điều tuyệt vời của công nghệ này là có thể truyền tải 6.000 MW ở cấp điện áp 800 kV chỉ bằng một đường dây duy nhất,” Singh cho biết.

Giai đoạn 2 của dự án sẽ cung cấp 3.000 MW tiếp theo trong một năm tới, đưa Champa-Kurukshetra trở thành một trong những đường dây truyền tải hai trạm lớn nhất thế giới. “Một quốc gia, một hệ thống lưới điện và một mức giá điện là tầm nhìn mà chính phủ Ấn Độ đang hướng tới,” I.S. Jha, Chủ tịch và Giám đốc điều hành Công ty Lưới điện cao thế Ấn Độ, nói. “Đường dây này là một phần trong hệ thống lưới điện quốc gia và có vai trò quan trọng trong việc đạt được tầm nhìn đó”.

Theo Dorothy Pomerantz

BÌNH LUẬN CỦA BẠN