Drone cần một hệ thống quản lý không lưu

85

Với khoảng 7 triệu thiết bị bay không người lái (UAV), hay drone, dự kiến sẽ hoạt động trên bầu trời, thiết lập hệ thống kiểm soát không lưu cho thiết bị này đã trở thành nhu cầu bắt buộc.

Thử nghiệm hoạt động drone. Ảnh: GE

Khó có thể gọi tên hết những việc drone có thể làm. Chúng có thể diệt muỗi mang vi-rut Zika tại Florida, có thể thăm dò ống ga ở Alaska, kiểm tra độ liên kết cấu của các cầu và đập trên khắp Hoa Kỳ, nhanh chóng vận chuyển vật tư y tế đến vùng tai nạn, chở người đến sân bay hay thậm chí là … giao bánh pizza. Drone, hay còn gọi một cách chính thống là thiết bị bay không người lái (UAV), là một cuộc cách mạng sắp bùng nổ.

Tuy nhiên, trước khi cuộc cách mạng này nổ ra, người ta phải nghiên cứu cách để đảm bảo an toàn không lưu cho cả thiết bị có người lái và không người lái trên bầu trời.

Các quy định không lưu hiện hành liên quan đến drone còn nhiều hạn chế. Cụ thể, vùng không phận dưới 150 m là nơi phần lớn các thiết bị UAV hoạt động, nhưng không gian này cũng có rất nhiều dây điện, cây cối, nhà cao tầng, cầu đường, máy bay hạ cánh và cất cánh, và tất nhiên là có rất nhiều con người.

Vì vậy, drone đang chịu nhiều lệnh cấm như: cấm sử dụng drone nặng hơn 25kg; cấm sử dụng drone khi trời tối; cấm điều khiển drone bay phía trên con người; và cấm điều khiển drone bay quá tầm nhìn của người điều khiển. Công ty nào muốn tiến hành những hoạt động trong danh mục cấm này phải nộp đơn xin miễn trừ lên Cục Quản lý Hàng không Liên bang (FAA).

Quy trình này yêu cầu công ty phải nêu chính xác nội dung hoạt động và mọi tình huống dự phòng, ví dụ như chuyện gì sẽ xảy ra nếu máy bay xuất hiện trong vùng không phận 150m này, nếu người điều khiển gặp vấn đề hoặc thậm chí, nếu trục quay của drone bị hỏng.

Người ta đã thiết lập hàng chục quy tắc với trọng tâm là duy trì an ninh trật tự trên bầu trời. Tuy nhiên, chỉ có số ít người hiểu được quy trình để tuân thủ những quy tắc này. Trong khi đó, số lượng đơn xin miễn trừ nộp lên FAA ngày càng nhiều.

“Chúng tôi đang triển khai một dự án ở Texas, cần sử dụng loại drone nặng hơn 25kg và điều khiển nó bay ngoài tầm quan sát của người vận hành,” Ken Stewart, tổng giám đốc của AiRXOS, cho biết. AiRXOS là công ty con mới thuộc tập đoàn General Electric có mục tiêu cung cấp dịch vụ hỗ trợ cho thị trường drone. “Nhu cầu của chúng tôi đang đặt ra tiền lệ,” Stewart cho hay.

Thực tế đúng là như vậy. Drone còn quá mới mẻ nên các dự án liên quan đến nó thường xuyên tạo ra tiền lệ về quản lý. Để cuộc cách mạng drone có thể thành công, quy trình phê duyệt cần được đồng bộ. Và đó chính là mục đích của AiRXOS.

AiRXOS CEO Ken Stewart nói cần có một hệ thống kiểm soát không lưu cho drone. Ảnh: GE.

Nhu cầu cho thiết bị UAV đang tăng nhanh. Khoảng 7 triệu drone dự kiến sẽ được bán ra thị trường trước năm 2020. Trong khi đó, các hệ thống quản lý không lưu hiện hành không đủ quy mô để đáp ứng mật độ drone dày đặc như dự tính và cũng chưa chủ động thích nghi với thiết bị bay này.

Với máy bay, phi công luôn có thể liên lạc với đài kiểm soát không lưu và sử dụng hệ thống radar để phát hiện vật cản, tránh rủi ro. Nhưng với drone, họ không thể làm như vậy, do thiết bị này không có người lái, bay quá gần mặt đất và không có hệ thống radar cho tầm thấp như vậy.

Trong khi nhà chức trách còn đang loay hoay với xu thế drone, những công ty như AiRXOS đang cố gắng tạo thuận lợi cho quy trình xây dựng hệ thống quản lý không lưu cho UAV, đồng thời hỗ trợ thành phố, tiểu bang và chính quyền địa phương thành lập hệ thống quản lý UTM của riêng mình.

UTM là cách viết tắt của Unmanned Aircraft System (UAS) Traffic Management (Hệ thống Quản lý Không lưu cho Thiết bị bay không người lái). Về cơ bản, UTM quy định rõ những quy tắc giúp drone và máy bay không va chạm nhau.

AiRXOS là một hệ sinh thái cung cấp phần cứng, phần mềm và dịch vụ để tạo ra cơ sở hạ tầng cho UTM và cho phép nó có thể điều phối mọi yếu tố trong hệ thống, gồm cả thông tin thời tiết và vật cản. Trước khi drone cất cánh, AiRXOS sẽ cung cấp một dịch vụ chứng nhận và miễn trừ tự động giúp người điều khiển drone có thể hoàn thành tất cả những khâu phê duyệt và thông quan cần thiết để có thể sử dụng một vùng không phận cụ thể. Công ty cũng sẽ hỗ trợ kỹ thuật để thiết lập các hoạt động vận hành. Ngoài ra, AiRXOS cũng sẽ tư vấn cách điền các biểu mẫu của FAA, đánh giá rủi ro và mức độ an toàn.

Ban đầu, quy trình này sẽ được thực hiện một cách thủ công, nhưng sau đó, AiRXOS sẽ phát triển nó thành một dịch vụ tự động trên hệ thống điện toán đám mây. “Khách hàng có thể tìm đến chúng tôi và nói: Đây là đơn yêu cầu của chúng tôi, làm thế nào để nộp đơn lên FAA?” Stewart cho biết. AiRXOS sẽ triển khai dịch vụ này tại Centerstate, New York và dự kiến thành lập một văn phòng ở Syracuse Tech Garden.

Nhiều quy định cấm đang áp dụng cho drone, công ty nào muốn thực hiện những hoạt động trên phải nộp đơn xin miễn trừ lên Cục Quản lý Hàng không Liên bang. Ảnh: iStock.

Ý tưởng đưa hoạt động drone vào khuôn khổ nghe có vẻ khó khăn, nhưng ngành hàng không trước đây cũng từng rơi vào tình thế tương tự.

Để chuyển mình từ những cỗ máy biết bay làm từ linh kiện xe đạp sang máy bay phản lực di chuyển khắp thế giới, ngành hàng không đã phải thiết lập các quy tắc, tiêu chuẩn và sáng tạo công nghệ để liên lạc và theo dõi. “Chúng ta cần những nền tảng tương tự cho drone, cụ thể như một hệ thống kiểm soát không lưu cho thiết bị không người lái,” Stewart giải thích.

Tháng Năm năm nay, Bộ Giao thông Hoa Kỳ và ngành công nghiệp drone đã thực hiện một bước tiến lớn trong nỗ lực tạo ra một hệ thống: họ đã kêu gọi đề xuất cho các dự án drone trong 10 không phận của Mỹ. Ý nghĩa sâu xa của các chương trình thử nghiệm này là học hỏi những kinh nghiệm vận hành thực tế trong nhiều tình huống khác nhau, qua đó thiết lập những tiêu chuẩn và quy định hoạt động phù hợp nhất.

AiRXOS được lựa chọn để triển khai 3 dự án tại San Diego, Memphis và Choctaw Nation trong số 10 vùng không phận thử nghiệm.

Trong vùng không phận quanh Memphis (Tennessee), AiRXOS, FedEx và một số hãng sản xuất UAV khác sẽ sử dụng drone để kiểm tra đường băng và phát hiện mảnh vụn. Một số drone có thể sử dụng công nghệ hình ảnh laze, số khác lại sử dụng camera HD hoặc camera hồng ngoại nhiệt. Họ cũng thử nghiệm một số loại hệ thống liên lạc khác nhau để theo dõi UAV.

Trong một số dự án khác ở Memphis, drone sẽ được sử dụng để giám sát an ninh sân bay; vận chuyển linh kiện máy bay tại một cơ sở của FedEx gần đó; và quan sát trang trại, sông hồ và sân vận động Liberty Bowl Memorial – sân nhà của đội Memphis Tigers, thuộc Đại học Memphis.

Stewart hy vọng rằng đến giữa năm 2019, AiRXOS sẽ triển khai tốt các dự án tại Memphis, San Diego và Choctaw Nation, Oklahoma. Để drone đi vào khuôn khổ vận hành như ngành hàng không sẽ cần thêm một vài năm nữa.

Theo Fred Guterl

BÌNH LUẬN CỦA BẠN