Điện tử hàng không mở: “App store” cho máy bay

118

Với nền tảng điện tử hàng không mở của GE, các phần mềm mới sẽ được phát triển nhanh như người ta đưa ứng dụng mới lên App store hay Google play.

 

Buồng lái của máy bay thương mại Gulfstream G500 có trang bị công nghệ điện tử hàng không của GE, trưng bày tại Hội chợ Hàng không Farnborough. Nguồn ảnh: Tomas Kellner.

GE đang giải quyết bài toán đau đầu của các hãng hàng không về nâng cấp hệ thống điện tử và chi phí thực hiện bằng cách tiếp cận “khoa học điện tử hàng không mở” (open avionics). Hệ thống này giống như hệ điều hành của điện thoại di động (iOS hay Android) dành cho các máy bay vận chuyển hành khách cỡ lớn.

Theo Andrew Carlisle, nhân viên kinh doanh của GE Aviation, rất nhiều máy bay có nhiều hệ thống điện tử được thiết kế để thực hiện các chức năng cụ thể. Tuy nhiên, trong thế giới công nghệ mới, máy bay sẽ phải là “một khối hợp nhất”, như cách người ta làm với các thiết bị khác: chỉ cần cắm điện và sử dụng. Cũng theo Carlisle, điện tử hàng không mở có thể giúp giảm đến 60% chi phí nghiên cứu ứng dụng mới và tăng 80% tốc độ đưa chức năng mới lên máy bay.

Trong lịch sử hàng không, các hãng hàng không phải phụ thuộc hoàn toàn vào nhà sản xuất khi muốn chỉnh sửa các chức năng của máy bay. Thông thường, công ty sản xuất sẽ cung cấp cho hãng hàng không phần cứng và phần mềm cần thiết cho các chức năng cụ thể như quản lý nhiên liệu hay kiểm soát bay. Khi một công nghệ mới ra đời hoặc công ty sản xuất máy bay muốn biến một chức năng thành tùy chỉnh, quá trình nghiên cứu, phát triển và xin cấp chứng nhận có thể mất từ 18 đến 24 tháng với chi phí lên tới hàng chục triệu USD. Lý do là vì công ty chế tạo sẽ phải thay mới hết phần cứng để phù hợp với bản nâng cấp phần mềm. Chuyện này chẳng khác gì việc phải mua cả một chiếc iPhone mới thay vì chỉ cần tải về một ứng dụng khác.

“Khách hàng cho biết họ gặp vấn đề nghiêm trọng với tình trạng thiếu linh hoạt và chi phí đắt đỏ khi muốn thay đổi gì đó trong hệ thống điện tử của máy bay,” Alan Caslavka, chủ tịch bộ phận Avionics (Khoa học điện tử hàng không) thuộc GE Aviation, nói. “Mục tiêu của chúng tôi là mang đến cho khách hàng công cụ điều khiển cấu hình trong hệ thống của riêng họ, giúp họ không bị phụ thuộc vào nhà cung cấp và tạo lộ trình đổi mới có chi phí thấp hơn”.

Boeing sử dụng hệ thống điện tử hàng không mở của GE trên máy bay 787 Dreamliner. Nguồn ảnh: Alex Schroff.

Boeing đã sử dụng hệ thống điện tử hàng không mở của GE trên 787 Dreamliner, còn Gulfstream đã lắp hệ thống này cho các dòng máy bay cao cấp là G500 và G600. Tại Hội chợ Hàng không Quốc tế Farnborough diễn ra từ 16 đến 22 tháng 7 vừa qua, GE đã minh họa cách áp dụng hệ thống mở cho các giải pháp quản lý bay và trong buồng lái.

Theo đó, nhiều máy bay hiện vẫn hoạt động dưới sự điều khiển của nhiều máy tính khác nhau; mỗi máy tính điều khiển một chức năng của máy bay, như cần hạ cánh hay đèn cabin. Công nghệ điện tử hàng không mở cung cấp các tài nguyên tính toán được chia sẻ bên trong một máy chủ. Các kỹ sư GE đã xây dựng công nghệ này với các khối hợp nhất phần cứng phổ biến cùng công cụ cho phép hệ thống có thể cấu hình lại, giúp các công ty chế tạo máy bay giới thiệu tính năng mới và sử dụng phần mềm mới một cách nhanh chóng.

Nền tảng mở hỗ trợ các ứng dụng do GE, công ty sản xuất máy bay và một bên thứ ba phát triển. Vì vậy, công ty chế tạo máy bay có thể lựa chọn các ứng dụng phù hợp nhất hoặc có thể hợp tác với bất kỳ nhà cung cấp nào để phát triển ứng dụng mới. Trên thực tế, Boeing 787 đã sử dụng 80 ứng dụng từ hơn 60 nhà cung cấp.

GE đang đầu tư cho các công nghệ thế hệ tiếp theo để mở rộng điện tử hàng không mở phục vụ quản lý bay và trong buồng lái. Các giải pháp buồng lái sẽ tổng hợp dữ liệu máy bay, chuyển đổi chúng thành các thông tin hữu dụng cho phi hành đoàn và hiển thị kết quả. Ví dụ, chúng ta có thể lấy dữ liệu từ mạng máy bay, phân tích và hiển thị một bản vẽ máy móc bên trong động cơ cùng hệ thống chỉ đường hoặc dữ liệu khác.

Một ứng dụng khác là hành trang bay điện tử (EFB). Ứng dụng này có tên gọi đó vì EFB vốn là một túi nặng 18 kg, đựng đầy dụng cụ và bảng biểu mà các phi công thường mang bên mình. Ngày nay, EFB được tích hợp trong iPad và các loại máy tính bảng khác. Phi công có thể sử dụng các ứng dụng, ví dụ như FlightPulse của GE, để điều khiển hoạt động, lên kế hoạch đường bay hay tối ưu hóa lượng nhiên liệu tiêu thụ thay vì phải tự nhập số liệu và tính toán như trước.

 

Một hệ thống điện tử hàng không mở của GE được trung bày tại Hội chợ Hàng không Farnborough. Nguồn ảnh: Alex Schroff.

Điện tử hàng không mở giúp các nhà điều hành bay và phi công có khả năng tự cải thiện độ an toàn, tăng hiệu suất hoạt động và giảm lượng carbon thải ra môi trường. Có lẽ không lâu nữa, việc nâng cấp các chương trình của máy bay cũng sẽ dễ dàng, đơn giản như việc chúng ta nâng cấp chiếc điện thoại của mình.

Theo Dorothy Pomerantz

BÌNH LUẬN CỦA BẠN